Moestuin op het balkon: beginnen met wat je hebt

Zon, wind en de muur achter je

Tel je uren directe zon op een heldere dag in juni, niet in maart. Zes uur of meer op zuid of west betekent dat tomaten, paprika's en aardbeien kunnen. Vier tot vijf uur op oost is genoeg voor sla, spinazie, snijbiet en vrijwel alle kruiden.

De muur achter je werkt twee kanten op. Overdag kaatst hij warmte terug en 's nachts geeft hij die langzaam af, wat een tomaat op een Nederlandse zomer weken vooruit helpt. In een hittegolf wordt diezelfde muur een oven: zet potten dan een halve meter naar voren.

Wind is de onderschatte factor. Op hoogte staat vrijwel altijd meer wind dan beneden, en die droogt potten sneller uit dan de zon. Een windscherm van riet of een rij hoge potten aan de winderige kant scheelt meer dan je verwacht.

Potmaten en gewicht

Voor vruchtgroenten — tomaat, paprika, courgette — is tien liter het minimum en vijftien beter. Blad en kruiden redden zich in vijf liter. Hoe kleiner de pot, hoe vaker je moet gieten; op een zonnig balkon is dat in juli het verschil tussen één en twee keer per dag.

Reken op gewicht. Een pot van vijftien liter weegt nat ongeveer twintig kilo. Tien van die potten is tweehonderd kilo op een paar vierkante meter. De meeste balkons in Nederland dragen dat prima, maar zet zware potten tegen de gevel of boven een draagmuur, niet aan de rand — en vraag het na bij een oud balkon of een VvE.

Zet potten op voetjes of tegels. Direct op de vloer blijft water staan, wat vlekken geeft, wortels laat rotten en bij vorst je pot doet barsten.

Water in de zomer

Een balkon in de volle zon vraagt in juli en augustus elke dag water, en op de heetste dagen twee keer. Dat is het punt waar de meeste balkonmoestuinen sneuvelen: één weekend weg is genoeg.

Grotere potten, een laagje mulch en waterreservoirs onderin verlengen de speling van een halve dag naar twee. Ga je langer weg, dan is een simpel druppelsysteem op een kraantimer betrouwbaarder dan een buurman.

Wat je het eerste jaar zaait

Begin klein: één tomatenplant, een bak pluksla en twee potten kruiden. Dat is genoeg om het ritme van gieten en oogsten te leren zonder dat een misoogst het hele seizoen verpest.

Zaai sla en spinazie in maart en april, en opnieuw eind augustus voor een najaarsoogst. Tomaten voorzaai je binnen in maart en zet je pas na half mei buiten.